Ngày 02/8/2025, Ban Phát triển Hội viên và Kết nối Cộng đồng – Hội Công nghệ Vi mạch Bán dẫn Thành phố Hồ Chí Minh (HSIA) đã tham dự chứng kiến sự kiện ra mắt Liên minh Phát triển Nguồn lực Công nghiệp Bán dẫn Việt Nam (SEVINA) tại Công viên Phần mềm Quang Trung, Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM).
Sự kiện này có sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong ngành, cùng hàng trăm doanh nghiệp công nghệ lớn của cả nước, đánh dấu một bước đi chiến lược nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn đầy tiềm năng của Việt Nam, đặc biệt với sự quan tâm và thúc đẩy của Chính phủ thông.
Được biết, ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ, được dự báo đạt giá trị nghìn tỷ USD vào năm 2030. Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn với sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Intel, Samsung, Amkor, và Hana Micron…
Tuy nhiên, theo Đề án Chiến lược phát triển ngành vi mạch bán dẫn đã được Chính phủ thông qua, Việt Nam cần khoảng 50.000 kỹ sư bán dẫn vào năm 2030, trong khi vào thời điểm hiện nay chất lượng nguồn nhân lực vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của các doanh nghiệp.
Đây chính là lý do SEVINA ra đời để giải quyết bài toán nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam. Ông Trương Gia Bảo, Chủ tịch Liên minh SEVINA, nhấn mạnh: “Việc thiếu hụt nhân lực không chỉ là vấn đề của riêng doanh nghiệp, mà là câu chuyện chung của cả hệ sinh thái. Liên minh được thành lập để tạo ra một cách tiếp cận chủ động và bài bản, kết nối các tổ chức đào tạo và doanh nghiệp để cùng hành động”.
SEVINA được kỳ vọng sẽ là cầu nối giữa nhà trường – doanh nghiệp – chính sách, với sứ mệnh xây dựng một nền tảng hợp tác bền vững, đào tạo và phát triển đội ngũ kỹ sư – kỹ thuật viên sẵn sàng gia nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.
Mục tiêu chính của Liên minh SEVINA trong 5 năm tới
– Thúc đẩy hình thành và phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ trong chuỗi cung ứng bán dẫn nhằm phát huy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo trong ngành công nghiệp bán dẫn theo tinh thần nghị quyết 57 về KHCN và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.
– Phát triển tối thiểu 10.000 nhân lực bán dẫn trình độ cao
– Phối hợp xây dựng khung chương trình đào tạo sát với nhu cầu của doanh nghiệp.
– Thúc đẩy các doanh nghiệp khởi nghiệp trong chuỗi cung ứng bán dẫn.
– Tăng cường hợp tác quốc tế và chuyển giao công nghệ.
– Đề xuất các chính sách hỗ trợ phát triển nguồn lực bán dẫn tại Việt Nam.
Ông Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, đánh giá cao mô hình mới của SEVINA, nơi các bên cùng có tiếng nói để định hình khung năng lực và chuẩn đầu ra. “Điều này sẽ đảm bảo người học được đào tạo một cách thực chất, sẵn sàng làm việc ngay, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp, sinh viên và xã hội”, ông Nguyễn Quân nói.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, SEVINA sẽ cung cấp các chương trình đào tạo từ chính quy đến các khóa chuyển đổi ngắn hạn, kết nối chuyên gia trong và ngoài nước, hỗ trợ nghiên cứu ứng dụng, và tư vấn thu hút đầu tư.
Tại buổi lễ, ông Trần Vân Nam, Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng FPT Polytechnic, cũng đã công bố khung chương trình đào tạo nhân lực bán dẫn được thiết kế theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng của các thành viên Liên minh SEVINA.
Liên minh SEVINA quy tụ một đội ngũ ban điều hành và ban cố vấn giàu kinh nghiệm, cùng nhiều doanh nghiệp thành viên uy tín.
Sự ra đời của SEVINA được kỳ vọng sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, giúp Việt Nam tận dụng tối đa cơ hội vàng để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn bền vững.
Những tiếng nói thể hiện quyết tâm
Ngay sau sự kiện diễn ra, chúng tôi ghi nhận ý kiến của những người quan tâm đến các hoạt động của Liên minh SEVINA khá thú vị.
Ông Trần Vân Nam, Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng FPT Polytechnic, khẳng định: VẬN HỘI QUỐC GIA ĐẾN CHÚNG TÔI HÀNH ĐỘNG.
“Ngày 2/8/2025, Liên minh Phát triển Nguồn lực Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đã được thành lập. Trước khi Liên minh thành lập, chúng tôi đã đồng hành với tỉnh Long An hợp tác triển khai đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn; đồng hành với tỉnh Bình Định xây dựng Đề án đào tạo nhân lực bán dẫn; sắp tới là Bắc Ninh, Quảng Ninh…
Từ trong sâu thẳm của mỗi thành viên sáng lập, chúng tôi cam kết hành động cụ thể, có kết quả cụ thể, có đề án cụ thể, có công việc cụ thể, có dự án thực tế được triển khai.
Gieo nhân là như vậy, mong có nhiều trợ giúp để đồng hành đưa sự nghiệp chip bán dẫn của nước nhà sớm phát triển mạnh mẽ trở thành trung tâm chip bán dẫn và là thành viên không thể thiếu trong chuỗi cung ứng chip bán toàn cầu”, ông Trần Vân Nam cho biết.
Theo ghi nhận của Toàn Cảnh Kinh Tế Số, trong hội thảo nhân sự kiện ra mắt Liên minh SEVINA, ông Trần Vân Nam đã trình bày khá chi tiết các giải pháp để phát triển nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam.
Thời gian qua, trường ông đã có 3 chương trình đào tạo, từ cử nhân đến kỹ thuật viên hệ cao đẳng. Phía trường ông sẵn sàng chia sẻ qui trình và chương trình chuyển giao cho các địa phương và cho doanh nghiệp, hy vọng chỉ trong 2 năm số lượng nhân công trong ngành tăng nhanh đáp ứng yêu cầu sản xuất, sau 5 năm số kỹ sư ra trường đầu tiên sẽ được bổ sung vào nguồn nhân lực này.
Ngay sau sự kiện ra mắt SEVINA, trường Cao đẳng FPT Polytechnic sẽ nhanh chóng vào cuộc cùng các thành viên trong Liên minh xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu, chương trình được xây dựng theo dự án, ít nhất đáp ứng 30% nhu cầu từ chủ đầu tư dự án. Phương pháp đào tạo kết hợp tại trường và doanh nghiệp, phối hợp tổ chức chuyến xe công nghệ đến các nhà máy thực tập để học viên được học vừa lý thuyết và thực hành, đủ năng lực vận hành khi tốt nghiệp vào nhà máy sản xuất.
Chương trình được biên soạn và khi được Liên minh SEVINA đồng ý thông qua thì sẽ ký kết triển khai liên quan nhu cầu tuyển dụng từng đơn vị; kết nối với Ban quản lý Khu công nghiệp các địa phương, lãnh đạo các tỉnh để cùng tham gia.
Ông Nguyễn Mạnh Cường – Trưởng Văn phòng Đại diện Hội Tự động hóa Việt Nam tại TP.HCM – Cố vấn Liên minh SEVINA: TỪ LIÊN MINH Ý CHÍ ĐẾN NĂNG LỰC THỰC THI
“Lễ ra mắt Liên minh phát triển nguồn lực bán dẫn Việt Nam, sự kiện đánh dấu bước chuyển từ khẩu hiệu sang hành động. Nhưng để Liên minh này trở thành động lực thật sự, điều kiện tiên quyết là năng lực thực thi, không có thực lực, mọi ý chí đều dễ bị cuốn trôi bởi thực tế.
Hơn một thập kỷ trước, tôi từng viết về “Ivan nấu cháo rìu” chỉ những dự án công nghệ hoành tráng ngoài mặt nhưng rỗng ruột bên trong. Doanh nghiệp Việt từng nếm đủ “nước luộc tham vọng” đó. Ngày nay, dù đã tỉnh táo hơn, nhưng “bẫy công nghệ”, từ thiết bị lỗi thời đến sự lệ thuộc vào đối tác ngoại, vẫn luôn rình rập. Đặc biệt trong ngành bán dẫn, nơi PR dễ che lấp lõi công nghệ, sự tỉnh táo càng cần được đề cao.
Cơ hội đang mở ra cho Việt Nam nhờ làn sóng dịch chuyển “China+1”. Nhưng nếu không có thực lực, ta chỉ làm phần việc dễ bị thay thế. Để tránh điều đó, Liên minh cần đi vào việc thật: Kết nối trường –viện – doanh nghiệp bằng chương trình đào tạo theo chuẩn TSMC, Intel, không chỉ ký MOU cho đẹp báo cáo; Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ bằng tư vấn công nghệ, tiếp cận quỹ đầu tư quốc tế như SEMI, không để họ tự bơi trong vùng nước sâu của ngành chip; Học mô hình fabless, thiết kế mà không cần sở hữu nhà máy, phù hợp với điều kiện Việt Nam.
TSMC, Samsung, Qualcomm mang lại cơ hội, nhưng đi kèm là yêu cầu khắt khe, bảo vệ sở hữu trí tuệ và chiến lược riêng. Muốn nhận chuyển giao, ta phải có cái để trao đổi. Cần lực lượng pháp lý, kỹ thuật đủ mạnh để đàm phán sòng phẳng, và biết mình cần gì khi tham gia các liên minh như Chip 4.
Bán dẫn không phải cuộc chơi của lễ phát động hay những bản thiết kế dở dang. Nó đòi hỏi đầu tư bài bản, kiểm định nghiêm túc, đánh giá độc lập.
Liên minh cần: Thẩm định công nghệ khách quan, có phản biện chuyên gia độc lập; Giúp doanh nghiệp chọn thiết bị phù hợp, tránh chạy theo hình thức; Ưu tiên đào tạo con người và tích hợp yếu tố con người vào bài toán công nghệ vì rốt cuộc, công nghệ chỉ mạnh bằng chính bàn tay vận hành nó.
Liên minh chỉ có giá trị khi chuyển từ ý chí thành hành động cụ thể, từ tuyên bố thành năng lực. Nếu không, chúng ta chỉ xây được một liên minh… để chụp ảnh kỷ niệm”, ông Nguyễn Mạnh Cường nói.
Ông Nguyễn Mạnh Cường cũng nhấn mạnh hài hước rằng, trong vai trò cố vấn của SEVINA ông sẽ “CỐ”…